De stoute jongen
Er was eens een
jongen, zo stout,
die lachte om Sinterklaas.
Hij gooide zijn zusje met hout
en maakte ontzettend
geraas.
Hij was op zijn gemak of kneep een oogje toe
bij Sinterklaas zijn zak en Zwarte Piet zijn roe.
Zijn lieve zusje kreeg een zak van knikkers vol,
een koek van bladerdeeg, een marsepeinen drol.
Maar hem nam Sint voor straf naar ´t verre Spanje mee,
toen was men van hem af, o wee o wee o wee.
En weten jullie al waar of dat joch nu zit
In ´t eerste elleftal, al van Real Madrid.
En als die voetbalclub weer eens een wedstrijd wint,
wie roept er dan ´Hup hup`? Die goeie ouwe Sint.
Dus als je steeds lief wilt zijn dan ben je niet goed
wijs
Wie stout is die maakt fijn, een hele verre reis.
|
 |
|
Het heerlijke avondje is gekomen....... |
|
Elk
jaar rond half november arriveert Sinterklaas per
stoomboot in
Nederland. Op het scheepsdek springen zijn Pieten al vrolijk
in het rond. Ook klimmen er wat in de mast, zodat ze al
vast naar de kinderen op de kade kunnen zwaaien. Ook
zijn schimmel Americo is meegereisd naar Nederland. Op
de kade staan de kinderen hem op te wachten, zwaaien met
vlaggetjes en zingen sinterklaasliedjes. Overal in het
land is het groot feest. Ook op de t.v. is zijn
aankomst te volgen. Vanaf de dag
van aankomst tot 6 december wordt het een hele drukke
tijd voor Sinterklaas en zijn knechtjes. De kinderen
zetten hun schoen bij de open haard. Daar wordt lekkers
ingestopt voor het paard, zoals hooi en suikerklontjes.
's Nachts als de kinderen slapen, rijdt Sint met zijn
schimmel en zijn Pieten over de daken. De knechten
hebben grote jute zakken bij zich waar allerlei kleine
cadeautjes, pepernoten en chocoladeletters voor de
lieve kinderen in zit. Deze worden door de schoorsteen
gegooid, in de hoop dat ze in de schoen terecht komen.
Sinterklaas heeft een groot rood boek waar alles in
staat. Of de kinderen ondeugend zijn geweest of juist
lief, wat ze graag willen hebben van de Sint en wat al
niet meer. Alle verlanglijstjes zitten er ook in. Stoute
kinderen krijgen van zwarte Piet een pak voor hun broek
met de roe en worden in de zak gestopt. Enkele reis
Spanje! Overdag gaat Sint met zijn gevolg alle scholen
af, ook ziekenhuizen en winkels worden bezocht. Op 5
december, dat is de avond voordat de enige echte Sint
stierf, is het pakjesavond. Alle kinderen zingen
gezellig sinterklaasliedjes en bij veel gezinnen komt de
Sint zelfs, geholpen door zijn Hulpklazen en Pieten,
hoogstpersoonlijk op bezoek. En als het echt te druk
wordt en hij kan het werk niet meer aan, dan bonst Piet
gemakshalve even op het raam en zet stiekem een zak met
cadeautjes bij de kinderen in de hal of de gang.
Iedereen krijgt cadeautjes. Vaak zit er een gedichtje bij,
die hardop voorgelezen wordt. Ook staan er allerlei
lekkere dingen op tafel. Tussen het uitpakken en zingen
door worden vaak spelletjes gedaan. Voor velen een
echt ´heerlijk avondje´. Op 6 december vertrekt
Sinterklaas helaas weer naar Spanje voor een lange,
lange vakantie.
|
|
Maar wie is hij......
Waar komt hij oorspronkelijk vandaan
|

|
|
Iedereen herkent het verhaal hierboven. Maar.....
ook deze oer-Hollandse traditie vindt zijn oorsprong in
het verre verleden. In de tijd dat de heidenen hun goden
aanbaden en offers brachten om hen gunstig te stemmen
was
Wodan (ook Odin gemaand) de oppergod van de Germanen.
Hij wordt meestal afgebeeld als een forse man met baard,
breedgerande hoed en lange mantel. Hij vloog (reed) op zijn achtbenig
paard Sleipnir en met zijn knechten Eckhard en Oel door
het luchtruim. Zijn wapens waren 'donder en bliksem'.
Ook had Wodan altijd een speer bij zich, waarin bovenin
de top een
slang was verwerkt.
2 Zwarte raven, die altijd meevlogen,
informeerden hem over het doen en laten van alle
mensen op de aarde. |
|
.... en wat heeft Wodan met Sinterklaas te maken.
|
|
De
christenen hebben hardnekkige pogingen gedaan om alle
heidense feesten af te schaffen. Ook de verering voor Wodan was hen een doorn in het oog. Deze offerfeesten
eindigden vaak in ontzettende zuip- en ware
vreetpartijen. Door de opkomst van het
christendom
werd ook de heidense oppergod Wodan kerstend. Maar iets dat zich sinds eeuwen zo diep
geworteld heeft, is zo maar niet weg te denken. Er zat
niets anders op dan ook dit, oorspronkelijk bedoeld als
zonnewendefeest, aan te passen. De oppergod werd een
Heilige, een Sint. Het feest werd helemaal aangepast. Wodan's
mantel en baard zijn altijd gebleven. Ook veel andere
gebruiken en rituelen werden aangepast zoals je in de
tabel hieronder kunt lezen. Het zou goed
kunnen dat zijn knechten symbool staan voor die 2 zwarte raven.
Want ook de Pieten houden
Sinterklaas op de hoogte over stoute en lieve kinderen.
|

|
Wanneer en waar
is
Sinterklaas
geboren
|
De bisschop uit Myra
heette Hagios Nikolaos oftewel ‘Sint-Nicolaas’. Deze
bisschop had in de 4e eeuw een aantal
wonderen verricht in Klein-Azië. En na zijn dood is
hij een heilige geworden.
Eerst in Griekenland , vervolgens in Italië en tegen
het einde van de tiende eeuw bereikt hij de heiligen
status in West-Europa. In 1163 word zijn naam al
vermeld in Utrecht.
|
Wanneer Sinterklaas precies is
geboren is eigenlijk niet bekend. Men vermoed dat het in
de tweede helft van de 3e eeuw geweest zal zijn. dus
tussen 250 en 270 na Chr. Hij is geboren in de
turkse havenstad Patara in de streek Lycië in Klein-Azië.
Op zeer jonge leeftijd volgde hij zijn oom, die bisschop
van Myra was op.
Sint Nicolaas was de beschermheilige van de zeelieden.
Dit is ook de reden dat hij per stoomboot in Nederland
aankomt. Sinterklaas is niet geboren op 5 december maar
stierf op 6 december in het jaar 342. Om dit feit te
herdenken wordt nog steeds op de vooravond van zijn
sterfdag pakjesavond gehouden. In het jaar 1087, tijdens
de turkenoorlogen, werden zijn stoffelijke resten
door de kooplieden overgebracht naar Bari in Zuid Italië
.
|
|

|
|
Wat is de
oorsprong van de gebruiken
|
|
|
|
|
Wodan of
Odin was oppergod van de Germanen |
Sinterklaas
is
de kindervriend van nu |
|
Rijdt op een
achtbenig paard, genaamd Sleipnir |
Rijdt op een
witte schimmel, genaamd Americo |
|
Oogst-offers werden
aan
Wodan
gebracht |
In de schoen
wordt hooi en suikerklontjes voor het paard gelegd |
|
Rijdt met
Slepnir door de lucht |
Rijdt met
Americo over de daken |
|
Heeft een
breedgerande hoed |
Draagt een
Sint´mijter |
|
Draagt een
wijde mantel |
Draagt een
rode lange mantel |
|
Heeft een
speer met een slangenkop |
Loopt met een
gouden staf met een krul |
|
Geeft
geschenken in de vorm van licht, warmte en van
vruchtbaarheid |
Geeft
geschenken aan alle kinderen |
|
Wodan
daalde af door de schoorsteen. Dus niet door het raam
want dat hadden de huizen niet. |
Geschenken
komen door de schoorsteen |
|
Hij heeft twee raven Hugin (de
gedachte) en Munin (het geheugen) die hem informeerden
over wat de mensen op aarde deden. |
Sinterklaas
heeft twee zwarte pieten die de kinderen vanaf het dak
bespieden en daarna informatie doorgeven aan Sinterklaas |
|
Wodan is de dichtersgod |
Met
sinterklaas maken we gedichtjes voor elkaar |
|
Wodan is
alwetend |
Sint bezit
het grote boek waar alles instaat |
Wodan gaf
Runen (tekens) aan de mensheid |
Sint geeft
chocoladeletters |
|
Wodan is
beschermheer van de schoenmakers |
Bij
sinterklaas wordt de schoen gezet |
|
Bij het
vruchtbaarheidsfeest werden veel noten geofferd. ze
dragen de levenskiem |
Piet strooit
pepernoten |
|
Gevlochten
broden en broodkransen werden geofferd aan de goden |
Speculaaspop en
taai taai herinnert ons aan de broodoffers |
|
Wodan heeft een baard |
Sinterklaas
heeft een lange baard |
|
|
|
|
|
á
naar
boven |
|
Pepernootjes
bakken |
Voorbereiding:
Kneed alles door elkaar tot je een soepele deegbal hebt. Laat deze bal 1 uurtje in de koelkast staan. Leg
bakpapier op de bakplaat os smeer hem in met boter.
Draai kleine bolletjes van de helft van je deegbol (of
maak leuke figuurtjes). Leg de balletjes op de bakplaat.
Druk elk bolletje een beetje plat met je duim. Bak de
pepernootjes gaar en goudbruin en laat ze even afkoelen.
Ingrediënten:
125 gram bloem
125 gram zelfrijzend bakmeel
100 gram boter
90 gram bruine basterdsuiker
2 eetlepels water
1 mespuntje zout
1 eierdooier
1 theelepel speculaaskruiden
1/2 theelepel kaneel
1 mespuntje gemalen anijszaad
|

|
Het bakken:
Bak de pepernoten met een temperatuur van 150 tot 175
graden (gasstand 2 - 3) in een voorverwarmde oven. Schuif
de plaat in het midden van de oven. De baktijd is
ongeveer 20 minuten. |
|
|
|
Symboliek
|
|
|
|
|
Schoen zetten
|
 |
Om Wodan gunstig te stemmen
werd zijn paard Sleipnir behoorlijk verwend door de
Germanen. De kinderen zetten nu een schoen bij de
schoorsteen of kachel. Volgepropt met hooi,
wortels en suikerklontjes. In de legende van de 3
meisjes, zouden de munten in een schoen terecht gekomen
zijn., die toevallig bij de schoorsteen stond of in een
sok, die daar hing te drogen.
|
|
De roe |
Al vroeg in
de geschiedenis bediende de Sint zich van de roe om
stoute kinderen te straffen.
|
|
Rijmen en dichten |
De dichtkunst
was aan Wodan gewijd. Wodan stal de dichtersmede van een
reus en dronk ervan. Deze dichtersmede wordt ook wel het
bloed van Kvasir genoemd. Tijdens het stelen
verloor hij een slok van de dichtersmede en deze viel
naar de aarde. Zo kreeg de mensheid ook dichterlijke
gaven.
|
|
Zwarte Piet |
Wodan werd tijdens zijn reizen vergezeld door 2 zwart
raven die hem informeerden over het wel en wee op aarde.
In de Sintlegende zijn de knechten donker. In de eerste
helft van de achtste eeuw werd Spanje overstroomd door
muzelmannen, Moren uit Noord Afrika. Het was een
islamitische bevolking die uit Berbers en Arabieren
bestond.
|
|
Zwarte knecht |
Hier
wordt uiteraard geen slaaf maar donkergetinte helper
bedoeld.
|
|
Geschenken
geven |
|
|
Pepernoten strooien
|
 |
Het strooien van pepernootjes
is waarschijnlijk een uiting van vruchtbaarheid, De
heidenen offerden ook noten en fruit aan Wodan. Ook bij
het huwelijk kennen we deze traditie, maar dan wordt er rijst
gestrooid. |
|
Gouden chocolademuntjes |
Waarschijnlijk is dit een traditie n.a.v. de legende van
de drie arme meisjes.
|
|
Stoomboot |
Sinterklaas is de beschermheilige van de zeelieden,
vandaar dat hij per boot aankomt.
|
|
Geldbuidel van Sint |
Hierin zaten de munten zie legende van 3 meisjes'.
|
|
Marsepeinen varkentjes |
De
heidenen offerden vooral varkens aan Wodan. Dat is ook
de reden dat er tegenwoordig nog steeds veel
suikerbeestjes bij het sinterklaasfeest horen.
Varkentjes van marsepein bijvoorbeeld.
|
|
|
|
|
Speculaaspoppen en suikerhartjes
|
 |
Staan symbool voor de vrijers in de legende van de 3
arme meisjes.
|
|
Sinterklaaslegendes
De drie arme meisjes zonder bruidsschat
In de achtste eeuw na Chr. ontstond de volgende legende:
Een edelman uit Myra was zo verarmd dat hij voor zijn
drie dochters geen bruidsschat meer kon bekostigen. En
waar geen bruidsschat is, daar zijn geen vrijers. De
meisjes dreigden ongehuwd te blijven. Maar wat misschien
nog erger was, voor hun levensonderhoud zouden ze op
prostitutie aangewezen zijn. Toen besloot bisschop
Nicolaas in te grijpen. 's Nachts ging hij, bijgestaan
door het licht van de maan, naar het huis van de arme
meisjes. Drie keer achtereen wierp hij geldstukken naar
binnen totdat de som groot genoeg was voor een
bruidsschat van ieder van hen.
Aan deze legende danken wij tal van tradities van ons
Sint-Nicolaasfeest: het onverwachte geven, het strooien,
de geldstukjes, en de vrijers van speculaas.
De drie jongens in de vleeskuip
Deze legende is van belang voor de ontwikkeling van
Sint-Nicolaas als patroon van de kinderen. Het verhaal
ontstond in Noord-Frankrijk in de twaalfde eeuw. Drie
scholieren die in een herberg wilden overnachten, werden
daar door de waard vermoord, in stukjes gehakt en in een
vleeskuip ingepekeld. Zij zouden een bijzonder maaltje
voor de volgende gasten zijn. Maar de eerstvolgende gast
was Sint-Nicolaas. Hij wekte de jongens weer tot leven.
De waard beloofde voortaan een betrouwbaar
christen en een beter vakman te zijn.
|
|
Dobbelstenenspel
Dit dobbelspelletje is een leuk alternatief voor mensen
met weinig tijd. Een grappig, handig, lullig of gek
cadeautje is snel gekocht.
Iedereen die deelneemt, zorgt voor twee pakjes van een
afgesproken bedrag. Deze belanden in een grote mand. Aan
het begin krijgt iedereen twee pakjes uit de mand, die
dan ook direct uitgepakt worden. Vervolgens begint het
grote dobbelen.
Iedereen gooit op zijn beurt met een dobbelsteen,
waarbij er aan drie uitkomsten een consequentie vastzit.
Wanneer je een drie gooit, ruil je met je rechterbuurman
een pakje. Wanneer je een zes gooit, mag je met een
willekeurige persoon uit de groep een pakje ruilen. Bij
een één mag je met iemand van plaats wisselen. Hierdoor
kun je zo weer aan de beurt zijn om met de dobbelsteen
te gooien of naast iemand terecht komen met erg
interessante pakjes. Het dobbelen gaat door totdat de
vooraf afgesproken hoeveelheid tijd verstreken is.
Mogelijkheid is ook om het spel uit te breiden met
opdrachten. Het spel wordt dan in twee ronden verdeeld.
In de eerste ronde worden de cadeaus die ingepakt op
tafel staan door te gooien met de dobbelsteen verdeeld
en uitgepakt. Bij 4 ogen moet er een opdracht uitgevoerd
worden. Deze opdrachten worden van te voren bedacht. Als
alle opdrachten op zijn, gaat ronde twee verder zoals
hierboven beschreven.
|
|
á
naar
boven |
|
Waarom wordt het Sinterklaasfeest op 6 december gevierd????
Dat kun je lezen op de kerstmispagina.
|
|
Odins zwarte raven |
 |
|
|
Hugin en
Munin, die dagelijks wegvliegen om het slagveld, de
aarde, te overzien, vertegenwoordigen globaal ‘het
denkvermogen’ en de ‘herinnering’, maar houden veel meer
in dan deze woorden aanduiden. Hugin (van hugr)
betekent ‘denkvermogen’, maar omvat zaken zoals
neigingen, zienswijzen, verlangens, gevoelens,
bedoelingen, motieven; terwijl Munin (van munr),
‘herinnering’, het gehele verleden vertegenwoordigt,
bijeengebracht in een onvermijdelijk daaruit
voortvloeiend heden, wat karma kan worden genoemd, en
dat alle mogelijke omstandigheden teweegbrengt die de
ziel moet overwinnen. http://www.theosofie.net/sunrise/sunrise2002/septokt2002/lotmythologie.html
|
|
|