~*~ De lente ~*~

 


A
ls een bloem, zo is het leven,
't begin is teer en klein.
De één die bloeit uitbundig
de ander geurt heel fijn.

Sommige bloemen blijven lang,
weer anderen blijven even.
Vraag niet, bij welke groep je hoort;
dat is het geheim van het leven.




 

A P R I L Mogelijk ten onrechte in verband gebracht met het Latijnse woord 'aperire' wat openen betekent. De aarde ontwaakt, de bloemknoppen en bloesems openen zich.
GRASMAAND Naar het eerste gras dat opschiet.
APRILVIS Mogelijk naar 'mensi' aprilis': zonrijke maand of naar de godin Aphrodite.
 

 
 
M E I De verklaringen voeren terug naar het stamwoord  dat 'groter, groei of wasdom' betekent. Ook mogelijk naar maiestas, verwant aan magnus wat 'groot' betekent. Ook mogelijk 'maiores' (voorouders), omdat inwoners van het vroege Rome deze maand aan de ouderen opdroegen.
BLOEIMAAND Naar de bloemen die in grote getallen beginnen te bloeien
MAÏS Naar 2 godinnen die Maia heten.  Romeinse godin van de aarde en de vruchtbaarheid.

 
 
J U N I Het zomerse bloemenveld was het kleed van Juno, de 'jeugdig bloeiende'. Juno was bovendien de godin van de sterren, het huwelijk en de huwelijkstrouw.
ZOMERMAAND Naar de zomerzonnewende en het begin van de zomer.
JUNO Naar de Romeinse godin Juno, vrouw van Jupiter.
 

1 April
 

1 April is de dag dat heel Nederland elkaar voor de gek houdt. Over de oorsprong van dit gebruik bestaan verschillende theorieën.  De meest bekende is, dat Alva op 1 april 1572 Den Briel (zijn bril) verloor.  Aangezien de 1 april grappen ook in andere landen worden gemaakt, is deze theorie niet aannemelijk.

Sommige bronnen zeggen dat de bijzondere betekenis van 1 april ontstaan is bij de Franse wijziging naar Gregoriaanse kalender, zoals opgedragen door Koning Charles IX? van Frankrijk in 1582. Voor die tijd werd nieuwjaar gevierd van 25 maart tot 1 april. Het is waarschijnlijker dat de invoering van de Gregoriaanse kalender in het jaar 1582 de oorzaak is van alle grappenmakerij.  Veel mensen o.a. de protestanten hielden vast aan de oude kalendertijd.  Naar mate er steeds meer mensen nieuwjaarsdag op 1 januari gingen vieren werden de de protestanten behoorlijk voor de gek gehouden op die bewuste 1 aprildag.
Rond 1700 gingen ook zij overstag en was de 1e dag van het jaar voor iedereen gelijk.
Er zijn nog veel meer theorieën te vinden maar bij de pagina 'links' staan enkele site's waar goede informatie te vinden is.  Gregoriaanse kalender, Meertens-site en teleacnot-tv)

 
 

Meiavond (30 april)
 

Op meiavond werd door de  schutters- en meigilden een 'mei'boom gekapt, meestal een den of spar en midden op het dorpsplein,neergezet. Alle takken werden verwijderd op de bovenste top na. Bovenin werden 3 kransen gehangen waarin koek, linten, eieren en vruchten werden gehangen. Het was het symbool voor de vruchtbaarheid. Rondom deze meiboom werden allerlei dansfeesten gevierd.  Het gebruik is niet meer van deze tijd. Men staat er niet meer zo bij stil in een tijd waarin alles te koop is in supermarkten. Vroeger draaide alles om overleven. Om de Goden gunstig te stemmen in de hoop op een goede oogstopbrengst, werd menig feestje gevierd.

Ook voor boeren was 1 mei een bijzondere dag. De koeien konden vanaf die dag de wei weer in. De knechten en meiden kregen op die dag hun loon. De knecht sloot op die dag met zijn baas een soort contract op handslag, waarbij hij beloofde een jaar te blijven. Hij ontving dan de "meenpenning" . Door deze penning aan te nemen gaf hij te kennen dat hij het werkelijk meende en dat hij niet naar een andere boer zou gaan. Deed hij dat toch dan moest hij de penning teruggeven en dat was vaak hun eer te na.

Op "meivrijdag" was er meimarkt . Op die dag gingen knechten en dienstbodes potverteren. De boer verzorgde de verhuizing van zijn knecht. Hij haalde de kist met kleren of bracht deze weg. Men spreekt in verband hiermee nog wel: "Zijn kistentuug  aantrekken".  Het dienstvolk behoorde tot het gezin. De grote knecht zat naast de boer aan tafel, daarna kwam de kleine knecht en op de onderste sport stond de koeienjongen.

 á naar boven   

Koninginnedag (30 april)


N
og steeds wordt op 30 april koninginnedag gevierd. Het is de verjaardag van prinses Juliana, de moeder van koningin Beatrix. Als eerbewijs aan haar moeder besloot koningin Beatrix dat deze dag als feestdag zou blijven bestaan. Koningin Beatrix is zelf in januari jarig en dan is het weer vaak koud, nat en guur. Vaak worden er op deze nationale feestdag op de straten kinderspelletjes en andere activiteiten gehouden. Ook zijn er ontzettend veel vrijmarkten. dat zou in een periode van vorst echt geen pretje zijn. Het hele land ziet er feestelijk uit. Overal in de straten hangen de vlaggen, ballonnen, oranje slingers etc.. In de winkel worden allerlei oranje artikelen verkocht. Oranje gebak, oranje drankjes zoals oranjebitter, ja zelfs de vla is oranje gekleurd.  De achternaam van de koninklijke familie is 'van Oranje.  In de meeste plaatsen worden vrijmarkten gehouden. Dit zijn rommelmarkten waarvoor je dit keer vrijgesteld bent van staangeld. Vooral voor kinderen een dag bijuitstek om wat geld te verdienen met je oude spulletjes; de ouders zijn blij eindelijk eens een keer van de 'rommel' af te komen. Hoewel.... meestal komt er net zoveel oud, op de markt gekocht, 'speelgoed' de deur weer in.  In de steden spelen muziekbands en dweilorkesten op de pleintjes. Ook kan men zich bij diverse kraampjes zich tegoed doen aan allerlei lekkere hapjes.
 

Hemelvaartsdag
 

40 Dagen na Pasen wordt 'hemelvaartsdag' gevierd. Op die dag offerden de heidenen brood op aan de Zonnegod. Ook hierbij was het de bedoeling om de zonnegod gunstig te stemmen en hem te vragen om een goede oogstopbrengst.
 

de Muldersfluite


Tussen Zelhem en Hengelo Gld vindt nog altijd bij  een oude traditie, de 'broodlevering' plaats. De Muldersfluite was voeger een herberg. Ook hier is de oorsprong terug te vinden bij de Heidenen. In het markeboek van de Herthmermark, later de Hattemermark genoemd,  werd alles zorgvuldig genoteerd. De vergaderingen vonden plaats op het erf Dunsborg.

Dit stukje tekst werd tijdens zo'n vergadering genotuleerd: "En soe yst ene gewoente dat een ytelick marckenete in Hertmer marcke by name op onsen heeren hemelvartz avent ende een ytelick marckenoete in Zelemer marcke bynaemen desnaesten maendages nae onses heeren hemelvartz schuldig is toe brengen een roggenbroet, Hertmer marckenoete op Dunseborg. En de Zelemer Marckenoeten op Zeelmycker brynck welcke marckenoete des nyet endete die sal dat jaer verwezen blyven van allen vervalle dat om van snre witte aenkomen mochte ".

Wat hier eigenlijk staat , is dat het leveren van brood een plicht was.  Men bracht het brood voor de armen naar 2 plaatsen. Later alleen nog maar bij de Muldersfluite.

Oorspronkelijk werd hier de mulderskermis gehouden, hier werden oogstdansen opgevoerd.  De roggebroden wogen wel 100 pond. De molenaar die het meeste gewichtige brood leverde kreeg een flesje wijn. Het brood moest minstens 22 pond wegen. Elk pondje minder resulteerde in een boete van 30 cent per pond. De diakenen en de kerkmeesters  hadden de taak het brood eerlijk onder  de armen te verdelen.

 

SPEK-PANNENKOEKEN

Benodigdheden voor 4 personen:
15 gram gist
1/2 liter melk
300 gram bloem
zout
150 gram rookspek


De gist met lauwwarme melk aanmengen. In de bloem een kuiltje maken, wat zout toevoegen en melkmengsel hierin gieten. Roeren tot glad beslag ontstaat, dan rest van melk toevoegen. Beslag laten rijzen.  Rookspek in plakjes snijden en uitbakken. Spek en spekvet in schaaltje doen. Deel van het spekvet in bakpan warm maken en 1/4 van het beslag verdelen over de oppervlakte. Hier en daar wat plakjes spek in het beslag drukken. Bakken tot beslag aan bovenkant gestold is, dan pannenkoek keren en vlug de tweede kant bruin bakken.
Traditioneel hoort hier stroop bij

PANNENKOEKEN VROEGER EN NU
Pannenkoeken zijn in onze beschaving waarschijnlijk de eerste bakproducten. De oudste werden gemaakt door fijngewreven graan met water te vermengen en het zo verkregen beslag op een gloeiende steen te bakken. Pas veel later werden eieren en melk toegevoegd. In oude kookboeken zijn veel recepten te vinden van gevulde
pannenkoeken. Kruisbessen en kersen werden vaak als vulling gebruikt, maar ook granen, wortelen en uien. Pannenkoeken werden op het platteland als ontbijt en bij de koffie gegeten.
Vanouds heeft iedere streek zijn eigen recepten. (Bron:  Landleven; zie links)
.
 

   Pinksteren
 

De naam 'Pinksteren' is afgeleid van het Griekse 'pentecostes' en betekent: 50e dag. Pinksteren wordt 50 dagen na Pasen  en 10 dagen na hemelvaartsdag gevierd. Net zoals Pasen en Kerstmis duurt Pinksteren ook 2 dagen.  Pinksteren is eigenlijk 'het feest van de oogst'. In de middeleeuwen werd Pinksteren, het oogstfeest, uitbundig gevierd. De goden werden bedankt voor het gerst op het land.  Uit alle meisjes in het dorp werd de pinksterbruid gekozen.  Stoere jongens klommen naar de top; iedereen danste eromheen en dronk overvloedig pinksterbier. De meest gruwelijke spelletjes werden gespeeld door de 'feestvierders'. Natuurlijk flink onder invloed van het pinksterbier. Ze vermaakten zich kostelijk met  het zwjnknuppelen, katknuppelen en gansrijden. Dit soort 'volksvermaak :-( kun je je nu nauwelijks in praktijk voorstellen..                      

                      á naar boven


Vroeger was het 'zonde' om oud brood weg te gooien. Ik kan me nog goed herinneren dat er heerlijke wentelteefjes van gemaakt werden.

WENTELTEEFJES
Ingrediënten:
4 eieren
½ liter melk
1 zakje vanillesuiker
2 eetlepels suiker
boter
16 sneetjes wit casinobrood




Klop in een kom of diep bord de eieren los met de melk, vanillesuiker en suiker. Haal de korstjes weg en laat de boterhammen eventjes weken in het eimengsel. Neem de sneetjes uit het beslag en stapel ze even op een apart bord. Bak de wentelteefjes op middelhoog vuur in hete boter snel aan beide kanten bruin en gaar. Heerlijk als je er een beetje kaneelpoeder en/of (poeder)suiker over strooit.