|
P A R E L
Jouw
hart klopt anders dan het mijne,
toch pompen we hetzelfde bloed.
Al zul je eens verdwijnen;
we gaan elkander tegemoet.
Jouw eerst nog schuchtere bewegen,
zoals een vlinder in zijn pop,
is nu al lang niet meer verlegen;
je geeft me af en toe een schop.
De warmte waar ik je in koester
is ruim voldoende voor ons twee.
Jij bent de parel, ik de oester,
we drijven samen door de zee.
Maar straks, als je wilt gaan stralen,
dan zal ik voor je opengaan,
zoals ik reeds zo vele malen
in mijn gedachten heb gedaan
Mijn hart klopt anders dan het jouwe,
toch pompen we hetzelfde bloed.
En daarom
kan het me benauwen
dat je me eens verlaten
moet.
|
|
| |
|
|
Symboliek
|
|
Met de
helm geboren |
Baby's
waarbij tijdens de geboorte het vlies nog om het hoofdje
zat, zouden helderziend zijn. |
|
Dwaallichtjes |
Zielen
van ongedoopte kinderen. Zij huppelen naar
voorbijgangers om die naar een poel of plas te leiden om
alsnog gedoopt te mogen worden. Ze werden
beschouwd als lichtjes van de duivel om mensen van het
rechte pad af te houden.
|
|
Beschuit met muisjes |
Vroeger werden anijszaadjes door van een laagje suiker
voorzien. De anijszaadjes hadden een 'staartje'.
Waarschijnlijk komt hier de naam 'muisjes' vandaan.
|
|
Hansje in
de Kelder |
Tijdens de aankondiging van een zwangerschap werd een
drankje uit 'n speciale zilveren beker gedronken. Hierin
zat een poppetje dat te voorschijn kwam als het glas
leeg begon te raken.
|
|
Bakermat |
Langwerpige rieten mand of houten bak die voor het vuur
staande, tot zitplaats diende voor de baakster, wanneer
zij 't op haar schoot liggende baby'tje verzorgde.
|
|
Ooievaar |
Na de
geboorte brengt de ooievaar de 'ziel' over naar de baby,
zodat de baby gelukkig zal worden. |
| |
|
| |
á
naar boven
|
|
Waar
komt toch die
ooievaar vandaan?
 |
De naam Ooievaar is
een samenvoeging van ode (geluk) en baren (brengen). Het huis
waar de ooievaar haar nest ging bouwen was gevrijwaard van
onheil. De boer zou een grote oogst binnenhalen. De bliksem zou
daar niet inslaan. In de Middeleeuwen was men er in Duitse
steden van overtuigd dat de ooievaars brand
voorkwamen. Ook zouden de bewoners geen tegenslagen te
verwachten hebben en gezond blijven. De ooievaar wordt
daarom ook wel de brenger van geluk genoemd. Vandaar dat
men in het oosten van het land praktisch altijd een
houten ooievaar in de tuin ziet staan. Dit ritueel
houden de buren stand, want nadat de ooievaar, met
daarbij een bord met de naam
van de baby, en waslijn met babykleertjes geplaatst was,
wilden alle buren wel even helpen met "het kind laten
pissen"........ Met andere woorden.......... feest !
|
| |
|
|
Kraomschudden !
|
|
Vroeger meldde 'de ooievaar' zich in veel gezinnen elk jaar
wel 'n keer. Families met 13 à 14 kinderen waren absoluut geen
uitzondering. Voorbehoedsmiddelen kende men nauwelijks. In
katholieke gezinnen mocht men ze bovendien niet gebruiken en
werden de ouders zelfs aangemoedigd toch vooral veel kinderen
te krijgen. Dit had tot gevolg, dat er geregeld kraamvisites
in de buurt afgelegd werden. In de Achterhoek wordt dit
'kraomschudden' genoemd. Het was van oorsprong een ritueel,
waarbij de baby officieel in de buurt opgenomen werd, maar
daarover straks meer.
|
|
 |
Het
doopfeest |
Dit
oorspronkelijke heidens gebruik stamt nog uit de oude
Germaanse tijd. Zij legden hun baby nl. op een schild, waarna er
in een riviertje een rituele wassing plaatsvond en het kindje
opgenomen werd in de gemeenschap.
In katholieke gezinnen werd de baby enkele dagen na de geboorte gedoopt.
Door de doping werd de baby vrijgemaakt van erfzonde. (?) De baby kreeg bij de doop een
peter en meter aangewezen. Dit hield in, dat, mocht de
moeder komen te overlijden, zij zich over de baby zouden
ontfermen. Meestal werd voor deze eervolle taak een
broer of zus van de vader of moeder gevraagd en werd hun naam
ook in de doopnamen verwerkt. Een doopdatum werd zo snel
mogelijk na de geboorte vastgesteld. Op de afgesproken dag
werd de baby aangekleed door de peettante. Meestal een
mooi wit doopkleed. Zo werd de baby naar de kerk gedragen,
waar het gedoopt werd. Men stond gezamenlijk om het doopfont
(zonder de moeder) en de pastoor goot tijdens een gebed een
beetje wijwater over het hoofdje van de baby.
|
|
Een baby dat maar kort leefde of levenloos werd geboren
en nog niet was gedoopt zou niet in de 'hemel' komen maar
in het 'vagevuur' belanden. (wat dat ook betekenen mag). Ik heb me
altijd ontzettend geërgerd en gestoord aan het feit dat
deze babietjes niet op de gewone
begraafplaats tussen de 'gedoopten' begraven mocht worden. Voor hen werd een
aparte plek achteraf, grenzend aan de gewijde grond,
gereserveerd (het limbus infantium). "Gemener" kon het volgens
mij niet. Werd dit in de r.k. kerk bedoeld met naastenliefde?
|
 |
|
"
Als het kind maar een naam heeft ...
"
|
|
1911/35+1938+1939 |
1980 |
1981 |
2000 |
2001 |
2002 |
2003 |
2004 |
2005 |
2006 |
|
maria |
kim |
linda |
sanne |
sanne |
sanne |
sanne |
sanne |
emma |
sophie |
|
johanna |
marieke |
marieke |
fleur |
anne |
lisa |
emma |
lotte |
anne |
sanne |
|
anna |
linda |
kim |
anne |
lissa |
anne |
lisa |
emma |
sanne |
lisa |
|
cornelia |
esther |
esther |
iris |
fleur |
fleur |
iris |
iris |
iris |
anna |
|
wilhelmina |
wendy |
ilona |
anouk |
iris |
anna |
anne |
anna |
isa |
julia |
| |
|
1911/35+1938+1939 |
1980 |
1981 |
2000 |
2001 |
2002 |
2003 |
2004 |
2005 |
2006 |
|
johannes |
jeroen |
jeroen |
thomas |
thomas |
thomas |
thomas |
sem |
daan |
daan |
|
jan |
martijn |
martijn |
max |
daan |
daan |
daan |
daan |
sem |
sem |
|
cornelis |
peter |
peter |
tim |
tim |
tim |
tim |
thomas |
thomas |
thomas |
|
hendrik |
patrick |
jan |
daan |
max |
max |
lucas |
tim |
lars |
milan |
|
willem |
dennis |
mark |
lars |
lars |
lars |
lars |
lars |
milan |
tim |
|
Bron:
www.voornamelijk.nl
|
|
|
Omdat kraamhulp nog niet bestond, kwam, zo gauw de baby
zich aankondigde, meteen de 'baakster' bij de
kraamvrouw. Deze baakster was altijd één van de naaste
buurvrouwen. Zij hielp de kraamvrouw tijdens de
geboorte, de verzorging van moeder en kind en regelde de
visites. De volgende ochtend ging de vader met twee van
de naaste buren naar 't gemeentehuis, om zijn kind 'in
te laten schrijven'. Het gebeurde nogal eens dat men te
vroeg bij het gemeentehuis aankwam of dat er vooraf een
paar 'borrels' op gedronken werden in het dorpscafé
In een jolige bui kwam de vader met z'n ' noaste
buurman' uit de kroeg en wist door overmatig
alcoholgebruik soms niet meer welke naam 'moeder, de
vrouw' had opgegeven en gaf een naam op die hem ter
plekke te binnen schoot. Bijv. de naam van z'n
buurman.'Als het kind maar een naam heeft' dacht hij
waarschijnlijk. In katholieke gezinnen gebeurde de
naamgeving tijdens het dopen. Meestal werd de baby naar
één van de grootouders genoemd. Of het kreeg de naam van
de 'peter' of 'meter'.
|
|
De "kerkgang"
|
M'n moeder vertelde me,
dat het in een katholiek gezin gold, dat een kraamvrouw de
eerste 10 dagen onrein was. Ze mocht in die 10 dagen niet
buiten komen of naar de winkel gaan en al helemaal niet in de
kerk komen. Na deze periode werd ze uitgenodigd de 'kerkgang'
doen, zodat ze weer rein zou worden. Dit ritueel hield in, dat
de kraamvrouw in haar ene hand een doopkaars en haar andere
hand de punt van de stola van de pastoor vast moest
houden. Samen liepen zij naar het altaar alwaar een dankgebed
opgezegd werd. Het doel was de baby op te dragen aan Maria. Hierna was zij weer 'rein' verklaard en mocht
ze zich weer onder de mensen begeven. Deze vreemde traditie
heeft mijn moeder bij de doop van mijn broer meegemaakt, na de
geboorte van mijn zus dacht ze wijselijk : "Wat sta ik hier
eigenlijk mal te doen? Ik doe niet meer aan deze flauwekul mee
hoor!" Een dapper en feministisch besluit voor een vrouw
in die tijd, denk ik.
|
|
 |
Het "kraamschudden" |
|
Het "kraamaanzeggen" (het bekendmaken) in de buurt werd door
de vader of de buurman gedaan. Alle buurtkinderen kwamen de
volgende dag "t kindje kijken". Ook de buurvrouwen kwamen al
gauw op kindervisite en brachten een kraamgeschenk mee: iets
kleins: koffiebonen of beschuit of zo. Ze werden getrakteerd
op brandewijn met rozijnen en koffie met "stoete" en er werd
heel wat afgebabbeld. Natuurlijk ging de baby tijdens zo'n
visite van schoot tot schoot om zich 's goed te laten
bekijken. Meestal gevolgd met een lollige opmerking waar het
't meeste op leek. Elke baby werd met een ceremoniële
gebeurtenis "in de buurt opgenomen", ook wel "het kind laten
pissen" of 'kinderbier halen' genoemd. Dat hield wel in dat de
borrel dus klaar moest staan. De buurt kwam op viste met een
krentenbrood van flinke afmeting, de zgn. krintewegge onder de
arm. Vaak ook in een rieten mandje. Men noemde het dan ook wel
"met de krom'n arm gaon". Ook tegenwoordig wordt nog steeds
door 'de buurt' een ooievaar opgezet. Het was het symbool van
de voortplanting en werd als geluksbrenger beschouwd. (Ode of
ood staat voor rijkdom, voorspoed en geluk). Een flink
welkomstbord met de naam erbij en een waslijn met
babykleertjes. Ook nu wordt er van de kersverse ouders
verwacht dat de buurt uitgenodigd wordt om... "het kind
te laten pissen". Duidelijke taal, lijkt mij.
naar boven
á
|
|

|
Hoera,
het is een ........ ?
|
Ben je in verwachting en wil je graag weten wat je er van
gemaakt hebt, dan kun je daar dus heel simpel achter komen.
let maar 's op het volgende .............. ;-)
Je krijgt vast en zeker een meisje als .........
..... de vrouw tijdens de geslachtsgemeenschap een 'muts'
opzet
..... je de bewegingen van de baby rond de 50e dag voelt
..... je je trouwring aan een touwtje boven je buik laat
pendelen en de ring draait rondjes
Maar geef je de voorkeur aan een jongetje,
let dan op het volgende ......
..... de man moet tijdens de geslachtsgemeenschap een 'muts'
opzetten
..... als je linkerborst groter is dan de rechter, dan
............ ;-)
..... als de bevalling bij ' wassende' maan plaatsvindt
..... als je rond de 40e dag bewegingen voelt, dan wordt het
een jongetje
..... je je trouwring aan een touwtje boven je buik laat
pendelen en de ring gaat heen en weer
|
|
De kraomschudderswegge |
 |
|
Mi´j dunkt, dat geet toch zoo moar nig
I´j teunt oons eerst het kleine
wich
En as an de eischen zint voloan
Zöw met di´j
noar binnen hen goan.
|
|
Het hele gebeuren was een duidelijke vorm van
opnemingsritueel. Op de drempel van zijn huis van zijn hief de
kraamheer vol trots het kleine wicht omhoog. Dit was een
zinrijke handeling, waardoor hij niet alleen het kind voor de
ogen van de gemeenschap erkende, maar het daardoor tevens
opgenomen wist in de vriendschapssfeer van de noaberschap.
Daarna gingen de mannen mee naar binnen en allen van het
kroamschuddersmoaltien.
|
|
Bereidingswijze:
Zeef de bloem boven een kom en voeg het zout toe,
Verwarm de melk lauwwarm en los de gist op in wat lauwe
melk. Maak een kuiltje in de bloem, giet er de
gistoplossing in, breek de eieren erbij en voeg de
suiker, de in stukjes gesneden boter, komijn, kummel,
anijs en kaneel toe. Kneed alles, scheutje voor scheutje
de rest van de melk bijschenkend, tot een soepel deeg.
Laat dit deeg, afgedekt met een vochtige doek, 30
minuten op een warme plek rijzen. Was de krenten en laat
ze goed uitlekken. kneed dan de krenten met de klein
gesneden oranjesnippers en sukade door het deeg en laat
het deeg nog eens 30 minuten rijzen. Beboter een
bakplaat en vorm hierop het deeg tot een rechthoekig
brood. Klop het ei los met wat melk en bestrijk daar de
bovenkant van het krentenbrood mee. Bak de krentewegge
in een voorverwarmde oven (200° C) in 40 minuten gaar en
bruin.
Bron: Rond het kraambed van toen van Maria van Lamoen
|
500 gram bloem
1 theelepel zout
3 deciliter melk
50 gram gist
2 eieren
25 gram suiker
100 gram boter
½ theelepel komijn
½ theelepel kummel
½ theelepel anijszaad
theelepel kanee,
750 gram krenten
75 gram oranjesnippers
75 gram sukade
1 ei
1 eetlepel melk
|
|
Bakerpraatjes
|
De naam 'baakster' komt van het woord bakeren. Na de bevalling
werd de baby in doeken gewikkeld waarbij de armpjes stijf
tegen het lichaam werden gedrukt, dit werd bakeren genoemd.
Wil
je weten hoeveel kinderen (in totaal) je krijgt en van welk
geslacht? hang een naald aan een nylondraadje, steek je
linkerarm vooruit met een open hand (duim links), hou de draad
vast (met de naald beneden), ga op en neer langs je pols, hou
daarna de naald boven je pols en kijk wat de naald gaat doen:
elk rondje dat de naald maakt wijst op een meisje, elk
streepje dat de naald maakt wijst op een jongen.
Het "voorbeeld" bovenop leggen. Wil je een jongetje dan moet
je man tijdens het vrijen bovenop. Wil je een meisje dan moet
de vrouw boven.Elk kind kost een tand. Dit hoeft niet waar te
zijn. Als je goed eet tijdens de zwangerschap en je je gebit
goed verzorgt, gebeurt dit niet. Vroeger ging men er wel
vanuit dat door tekorten je gebit tijdens de zwangerschap
slechter werd.
Heeft de vrouw een
puntige buik, dan wordt het een jongetje. Een ronde buik zou een meisje
verbergen.
Voorspellen door middel
van een wichelroede. Hang je trouwring aan een touwtje en houd deze op een
paar centimeter boven de buik nadat je plat op je rug op de grond bent gaan
liggen. Beweegt de roede van de ene kant naar de andere kant van de heup,
dan wordt het vast een jongen. Beweegt hij van de navel naar beneden, dan
verwacht je een meisje. Dit is leuk om je partner te laten doen.
Wil je een jongen, vrij dan op het moment van de eisprong.
Zaad dat jongetjes wordt, zwemt sneller, maar leeft korter.
Meisjes zijn langzamer, maar leven langer. Vrij je dus voor de
eisprong, dan krijg je een meisje.
Heb je midden in de nacht opeens zin in zure dingen als zure
haring en augurken, dan krijg je een jongen. Van een meisje ga
je verlangen naar ijs en chocolade en alles dat heeeel zoet
is.
LINKTIP:
http://www.babybrabbel.org/otheek/bakerpraatjes.html)
|
|
Traditioneel kraamdrankje
|
Dit drankje is bedoeld als versterkend middel voor de
verzwakte kraamvrouw. Het werd vaak opgediend met een broodje
met geraspt schapenkaas en werd gedronken uit een kandeelglas.
De naam 'kandeel' is een verbastering van het latijnse
'Caldellum' wat warm drankje betekent. Het pijpje kandeel
moest de baby kracht geven, de 'boze' geesten te weerstaan.
|
Kandeel
|